Χρηματοοικονομική Οικονομετρία

Printer-friendly version
Τίτλος: 
Χρηματοοικονομική Οικονομετρία
Κωδικός Μαθήματος: 
ΟΙ0116
Αναλυτική Περιγραφή Μαθήματος: 
Αναλυτική Περιγραφή Μαθήματος: 
Εξάμηνο: 
7o
Διδάσκων: 
ΕCTS: 
5
Track course
Financial Engineering
Προαπαιτούμενα Μαθήματα: 
Περιγραφή: 

Αναλυτική περιγραφή του μαθήματος βρίσκεται στο περίγραμμα.

Class schedule: 
Πέμπτη 15:00-18:00, Μέσω zoom
Assessment methods: 

1) Τελική γραπτή εξέταση με κλειστές σημειώσεις (βαρύτητα 70%).

Τελική εξέταση με κλειστές σημειώσεις ή απαλλακτική εργασία: 70%

Σημείωση

Οι εργασίες κατά τη διάρκεια του εξαμήνου είναι υποχρεωτικές μέχρι και το 6ο έτος φοίτησης.

Για όσους επιλέξουν τελική απαλλακτική εργασία, αυτή θα διεξαχθεί σε ερευνητικό θέμα επιλογής του διδάσκοντα και συνοδεύεται από παρουσίαση στην οποία θα συμμετάσχει και θα εξεταστεί κάθε μέλος της ομάδας.

Ο τελικός βαθμός υπολογίζεται ως εξής:

Για όσους βρίσκονται μέχρι και το 6ο έτος σπουδών:

TB Ι/Σ = 0,7*ΒΕ Ι/Σ + 0,3*ΜΟΕ.

Για όσους βρίσκονται πάνω από το 6ο έτος σπουδών:

TB Ι/Σ = max{ΒΕ Ι/Σ, 0,7*ΒΕ Ι/Σ + 0,3*ΜΟΕ},

όπου

ΤΒ Ι/Σ = Τελικός βαθμός Ιανουαρίου/Σεπτεμβρίου.

ΒΕ Ι/Σ = Βαθμός εξέτασης Ιανουαρίου/Σεπτεμβρίου.

ΜΟΕ = Μέσος όρος εργασιών.

Recommended Reading:

Το βασικό εγχειρίδιο του μαθήματος είναι το βιβλίο Β1.

Β1. Σύγχρονες μέθοδοι ανάλυσης χρονολογικών σειρών (2013). Σ. Δημέλη. Εκδόσεις ΟΠΑ.

Συμπληρωματική βιβλιογραφία:

Σ1 Time series analysis with applications in R (2008). J.D Cryer & K.S. Chan, Springer.

Σ2. Οικονομετρικά υποδείγματα και εφαρμογές με το Eviews (2010). Κ. Συριόπουλος και Δ. Φίλιππας. Εκδόσεις Ανικούλα.

Σ3. Introductory Econometrics for Finance, Second Edition (2008). C. Brooks. Cambridge.

Σ4. The Econometrics of Financial Markets (1997). J.Y. Campbell A.W. Lo and C. Mackinlay. Princeton University Press.

Σ5. Applied Econometric Time Series, Fourth Edition (2014). W. Enders. Wiley.

Σ6. Analysis of financial time series, Second Edition (2005). R. Tsay. Wiley.

Σ7. Introductory Econometrics: A modern approach, Fifth Edition (2013). J. Wooldridge. SouthWestern.

Σ8. Εφαρμοσμένη Οικονομετρία (2018). Dimitrios Asteriou & Stephen G. Hall. Προπομπός.

Σημειώσεις ανά εβδομάδα

Οι διαλέξεις σε εβδομαδιαία βάση ανεβαίνουν στο Open eClass.


  • Δ1 [8/10/2020]. Εισαγωγή - βασικές έννοιες (Κατηγορίες (χρηματο)-οικονομικών δεδομένων, η έννοια της χρονολογικής σειράς, η βασική φιλοσοφία, μοντελοποίηση και πρόβλεψη, η έννοια της στοχαστικής διαδικασίας, στοχαστικά υποδείγματα). Διάλεξη δική μου + από Β1 κεφ 1, σελ. 1-26).
  • Δ2 [15/10/2020]. Στασιμότητα (η έννοια της ισχυρής και της ασθενούς στασιμότητας, η σημασία της έννοιας της στασιμότητας στο πεδίο της ανάλυσης των χρονολογικών σειρών), η έννοια της εργοδικότητας (μια διαισθητική προσέγγιση), αυτοσυνδιακύμανση και αυτοσυσχέτιση. Μια πρώτη επαφή με το περιβάλλον της R (εισαγωγή δεδομένων από το YF, χρονοδιάγραμμα και συνάρτηση αυτοσυσχέτισης. Εφαρμογή στην περίπτωση της μετοχής της Apple). Διάλεξη δική μου + από Β1 Κεφ 2, σελ. 27-40).
  • Δ3 [22/10/2020]. Βασικά υποδείγματα, μέρος Ι (λευκός θόρυβος, iid διαδικασία, τυχαίος περίπατος, Random Walk Hypothesis - μια εισαγωγική εμπειρική μελέτη). Διάλεξη δική μου + από Β1 Κεφ. 2, σελ. 47-52.
  • Δ4 [29/10/2020]. Βασικά υποδείγματα, μέρος ΙΙ (επανάληψη των ιδιοτήτων της διαδικασίας του τυχαίου περιπάτου, τυχαίος περίπατος με σταθερά). Στάσιμα υποδείγματα, μέρος Ι (η οικογένεια των αυτοπαλίνδρομων υποδειγμάτων, παρουσίαση του υποδείγματος AR(1)). Διάλεξη δική μου + από Β1 Κεφ. 2, σελ. 53-62 και Κεφ. 3, σελ. 63-71.
  • Δ5 [5/11/2020]. Στάσιμα υποδείγματα, μέρος ΙΙ (ένα παράδειγμα (σε R) ταυτοποίησης  και αξιολόγησης υποδείγματος χρονολογικών σειρών για την περίπτωση της σειράς του δείκτη τιμών καταναλωτή και του πληθωρισμού; η περίπτωση του AR(1) υποδείγματος, εισαγωγή στο υπόδειγμα AR(2): η βασική φιλοσοφία, ο τελεστής υστέρησης). Διάλεξη δική μου + από Β1 Παράγραφος 4.13 σελ. 146-153.
  • Δ6 [12/11/2020]. Στάσιμα υποδείγματα, μέρος ΙΙΙ (το υπόδειγμα AR(2): συνθήκες για την στασιμότητα και μελέτη της στασιμότητας μέσω της χαρακτηριστικής εξίσωσης, αντιστρεψιμότητα, συνάρτηση αυτοσυσχέτισης, συνάρτηση μερικής αυτοσυσχέτισης. Παράδειγμα σε R: η περίπτωση του 10-ετούς κρατικού ομολόγου της Ισπανίας. Το υπόδειγμα AR(p)). Διάλεξη δική μου + από Β1 Παράγραφος 3.3, σελ. 72-78 , Παράγραφος 3.5, σελ. 83-85.
  • Δ7 [19/11/2020]. Στάσιμα υποδείγματα, μέρος ΙV (σύντομη ανασκόπηση των βασικών χαρακτηριστικών των υποδειγμάτων AR(p), Εξισώσεις Yule-Walker: (α) εκτίμηση των συντελεστών αυτοσυσχέτισης από τους συντελεστές αυτοπαλινδρόμησης, (β) εκτίμηση των συντελεστών αυτοπαλινδρόμησης από τους συντελεστές αυτοσυσχέτισης, (γ) εκτίμηση των συντελεστών μερικής αυτοσυσχέτισης από τους συντελεστές αυτοσυσχέτισης. Εισαγωγή στα υποδείγματα MA - η περίπτωση του υποδείγματος MA(1): η βασική ιδέα, στασιμότητα, μοναδικότητα της συνάρτησης αυτοσυσχέτισης). Διάλεξη δική μου  + από Β1, Παράγραφος 3.6, σελ. 85-88, σελ. 44-46, Παράγραφος 3.7, 3.8, σελ. 89-92.
  • Δ8 [21/11/2020] (έξτρα). Στάσιμα υποδείγματα, μέρος V (Υπόδειγμα MA(1) και αντιστρεψιμότητα, η συνάρτηση μερικής αυτοσυσχέτισης του υποδείγματος MA(1), Το υπόδειγμα MA(2) και τα βασικά του χαρακτηριστικά, η δομική διαφορά μεταξύ των υποδειγμάτων AR και των υποδειγμάτων MA. Το υπόδειγμα MA(q). Παράδειγματα μοντελοποίησης σε R: η περίπτωση της σειράς του ΑΕΠ των ΗΠΑ, η περίπτωση της σειράς της παγκόσμιας θερμοκρασίας). Διάλεξη δική μου  + από Β1, Παράγραφοι 3.9, 3.10, σελ. 93-100.
  • Δ9 [26/11/2020]. Στάσιμα υποδείγματα, μέρος VI (Μικτά υποδείγματα: η περίπτωση του υποδείγματος ARMA(1,1), βασικές ιδιότητες: στασιμότητα, αντιστρεψιμότητα, συμπεριφορά του κορελογράμματος). Σύνοψη των βασικών χαρακτηριστικών των υποδειγμάτων ARMA. Μη στάσιμα υποδείγματα ARIMA, μέρος I (εισαγωγή, η μεθοδολογία των Box-Jenkins, λήψη διαφορών για επίτευξη στασιμότητας, ο λογαριθμικός μετασχηματισμός για σταθεροποίηση της διακύμανσης). Διάλεξη δική μου + από Β1, Παράγραφοι 3.13, 4.1, 4.2, 4.3, σελ. 105-122.
  • Δ10 [03/12/2020]. Εκτίμηση υποδειγμάτων MA (και ARIMA). Είναι κατάλληλη η μέθοδος των ελαχίστων τετραγώνων? Η μέθοδος των διαδοχικών προσεγγίσεων, η μέθοδος της μέγιστης πιθανοφάνειας. Μη στάσιμα υποδείγματα ARIMA, μέρος II (βασικά χαρακτηριστικά, η έννοια της ολοκληρωσιμότητας, στασιμότητα με λήψη διαφορών, παραδείγματα υποδειγμάτων ARIMA).  Διάλεξη δική μου + από Β1, Παράγραφοι 4.5, 4.6, 4.10, 4.11, 4.12, σελ. 124-133, 139-146.
  • Δ11 [05/12/2020] (έξτρα). Η αναγκαιότητα της στασιμότητας: το φαινόμενο της ψευδούς παλινδρόμησης (spurious regression) - παράδειγμα στην R (παλινδρόμηση με τυχαίους περιπάτους), έλεγχοι μοναδιαίας ρίζας για την εξέταση της στασιμότητας: η περίπτωση του ελέγχου των Dickey-Fuller (DF) και ο επαυξημένος έλεγχος DF. Κριτήρια επιλογής υποδειγμάτων: Τα κριτήρια πληροφορίας των Akaike, Schwartz και Hannan & Quinn. Διάλεξη δική μου + από Β1, Παράγραφοι 5.7, 8.1, 8.2, 8.4, 11.2, σελ. 175-179, 257-270, 274-277, 380-383.
  • Δ12 [10/12/2020]. Σύντομη επανάληψη στον έλεγχο ADF. Διαγνωστικοί έλεγχοι και κριτήρια επιλογής υποδειγμάτων ARIMA (η περίπτωση της σειράς της Εργασίας 4). Στατιστικά χαρακτηριστικά των αποδόσεων των μετοχών (Stylized Facts): Η περίπτωση του δείκτη SP500. Διάλεξη δική μου + από Β1, Παράγραφοι 5.1, 5.2 5.3, 5.4, 5.5, 5.6, 5.7, σελ. 157-179.
  • Δ13 [17/12/2020]. Υπό συνθήκη ετεροσκεδαστικότητα, μέρος I: Η διαδικασία ARCH (Η υπό συνθήκη διακύμανση ως μέτρο χρηματοοικονομικού κινδύνου. Είναι τα κλασσικά υποδείγματα ARIMA κατάλληλα να περιγράψουν τις αποδόσεις των μετοχών? Η ιδέα του Engle. Η διαδικασία ARCH και τα βασικά της χαρακτηριστικά). Διάλεξη δική μου + από Β1, Παράγραφοι 12.1, 12.2, 12.3, σελ. 427-436.
  • Δ14 [19/12/2020] (έξτρα). Υπό συνθήκη ετεροσκεδαστικότητα, μέρος II: Η διαδικασία ARCH (απόδειξη των βασικών ιδιοτήτων της διαδικασάις ARCH, το υπόδειγμα ARIMA-ARCH (εκτίμηση και βασικά χαρακτηριστικά). Η διαδικασία GARCH και η βασική της φιλοσοφία. Σχέση μεταξύ διαδικασίας ARCH και διαδικασίας GARCH. Παράδειγμα ταυτοποίησης υποδείγματος ARIMA-GARCH: Η περίπτωση της μετοχής της Starbucks. Επεκτάσεις του υποδείγματος GARCH - ασυμμετρία: Η περίπτωση του eGARCH και του gjrGARCH. Διάλεξη δική μου + από Β1, Παράγραφοι 12.4, 12.5, 12.6, 12.7, 12.8, 12.9, 12.10, σελ. 437-466.

 

Εξεταστέα ύλη: 

 

Η εξεταστέα ύλη αποτελείται από τις παραπάνω 16 διαλέξεις.